IJsselmonde heeft een lange en bewogen geschiedenis. De oudste sporen van bewoning dateren al uit de Bronstijd en zijn ruim 4500 jaar oud. In de geschreven historie duikt IJsselmonde weer op rond de elfde eeuw. Een groot deel van wat nu de deelgemeente IJsselmonde is, is gebouwd in de twintigste eeuw.

Deze fietstocht voert langs zo’n beetje de gehele geschiedenis van IJsselmonde. Langs plekken die nog zichtbaar getuigen van de historie en langs plekken waar verbeeldingskracht en aanvullend beeld­materiaal de kennis van het verleden moeten doen herleven.

We starten deze tocht op het kruispunt van de Willem van Gelderstraat en de Bovenstraat, aan het begin van de Oostdijk. Zowel zichtbaar als in de herinnering is hier veel te beleven van de historie van dit oude deel van IJsselmonde.
Op dit startpunt kijkt u in zuidoostelijke richting naar de plek waar vroeger de verschillende kastelen van IJsselmonde hebben gestaan. Hiervan rest nog slechts het in de negentiger jaren fraai gerestaureerde Koetshuis. Daarnaast staat de Adriaen Janszkerk die dateert van 1447. Op het voorplein van deze kerk staat het herdenkingsmonument voor de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.

In oostelijke richting kijkt u de Bovenstraat in die samen met de Benedenstraat de enige plek in Rotterdam vormt waar de oude structuur van een Boven- en ­Benedenstraat intact is gebleven. Het hoogteverschil tussen de Bovenstraat en de Benedenstraat (de namen geven het al aan), zorgen voor een verrassende woningindeling die kenmerkend is voor oude dijkhuizen.

Het jaarlijkse evenement bij uitstek is hier de traditionele Paardenmarkt, elke laatste woensdag in juni. Tijdens de Paardenmarkt presenteert heel IJsselmonde zich in Oud-IJsselmonde met kraampjes en demonstraties. Op de hoek van het IJsselmondse Hoofd en de Bovenstraat treft u het bruine café “De Gouden Leeuw” dat hier vanaf begin 1900 is gevestigd.

Naast de Gouden Leeuw staat het voormalige Post- en Telegraafkantoor. Weer iets verderop, aan de voormalige Veerdam, zo’n beetje waar nu de op Deltahoogte gebracht Oostdijk loopt, stond ­vroeger ook nog een ­Watertoren. De nieuwe waterkering betekende in 1978 het einde van dit markante herkenningspunt in het oude dorp.

Als u inmiddels op de fiets bent gestapt en de Oostdijk bent opgefietst ziet u aan uw linkerhand het Oude IJsselmondse Hoofd.

Hier meert jaarlijks Sinterklaas zijn boot af bij zijn bezoek aan IJsselmonde. Dit was lange tijd tevens het vertrekpunt van de Veerpont naar Kralingse Veer, die met de verdubbeling van de Van Brienenoordbrug in de tachtiger jaren overbodig werd en uit de vaart werd genomen.

U fietst de Oostdijk af tot aan de grens met Bolnes/Ridderkerk. Aan uw linkerhand telkens de Nieuwe Maas en de woonwijken Waterside en Jachthaven dorp die de plek hebben ingenomen van de scheepswerven als Boele, Verolme, en daaraan gelieerde zware industrie van bijvoorbeeld Hulsinga die tot ver in de twintigste eeuw het oeverbeeld van IJsselmonde karakteriseerden.

Op de grens van IJsselmonde en Ridderkerk/Bolnes steekt u naar beneden, en rijdt u met een bochtje via de Benedenrijweg het Dijkje op dat de grens markeert tussen de twee gemeenten. Aan uw rechterhand passeert u de bebouwing van de Beverwaard. De voormalige weilanden, ingeklemd tussen de A16 en de Ridderkerkse wijk Bolnes, zijn vanaf eind jaren zeventig bebouwd met woningen, scholen, winkels en bedrijven. Bij de opzet van de Beverwaard is gebruik gemaakt van de verkaveling van de aanwezige sloten. De noord-zuid lopende singels met dwars daarop de centrale ‘Oude Watering’ bepalen voor een groot deel het aangezicht van de wijk. Tuintjes, groenstroken en parkjes zijn ook in De Beverwaard in overvloed te vinden. Bijzonder is dat in deze relatief jonge wijk ook de oudste overblijfselen van menselijke bewoning in deze omgeving zijn gevonden van omstreeks 2500 v.Chr.

Na aan uw rechterhand woonwagencentrum “De Kievit” te zijn gepasseerd verlaat u het Dijkje en rijdt u rechtsaf de Groeninx van Zoelenlaan op en via het Groeninx van Zoelenviaduct rijdt u Groot IJsselmonde binnen. Het viaduct over Rijksweg 16 geeft naar het noorden (rechterhand) kijkend een goed zicht op de geluidswal met park die de westzijde van de Beverwaard afschermt van het verkeerslawaai.

In de voet van deze geluidswal lagen vroeger ook enkele zogenaamde NAM-locaties. Dit waren plekken waar tot in de negentiger jaren werd geboord naar olie en gas. Nadat de Nederlandse Aardoliemaatschappij in 1956 startte met de eerste boringen in deze omgeving is Groot-IJsselmonde als het ware om de boorlocaties heen gebouwd. Er lagen in totaal 20 (van de 30) boorlocaties van de NAM binnen de bebouwde omgeving van de wijk Groot-IJsselmonde. In de jaren negentig liep de rentabiliteit van dit tweede grote aardolieveld van Nederland dermate terug dat de NAM besloot om vanaf 1994 de boorlocaties op te ruimen en terug te geven.

Onderaan het viaduct slaat u linksaf. Dit kruispunt vormt de grens tussen de buurten Groenenhagen-Tuinenhoven aan de noordkant en Reijeroord aan de zuidkant, dat u via het Akkeroord binnenfietst.

Via het Nieuwenoord en het Nudenoord bereikt u het Zevenbergsedijkje dat u rechtsaf oprijdt. Het Zevenbergsedijkje maakt deel uit van de oude dijkenstructuur van IJsselmonde. Dit dijkje vormt tevens de Zuidgrens van de deelgemeente. Ongeveer halverwege dit dijkje passeert u aan uw rechterhand verpleeghuis Smeetsland dat ligt in de kop van de groenstrook die de twee buurten Reijeroord en Hordijkerveld van elkaar scheidt. Aan het einde van het Zevenbergsedijkje gaat u rechtsaf de Hordijk op en bij de Molgerdijk gaat u linksaf.

U steekt de IJsselmondse Randweg over en fietst rechtdoor via de Bergambachtstraat, door de Bergambachttunnel naar de Kinderdijkstraat. U verlaat zo Groot IJsselmonde en via de Bedrijventerreinen Hordijk Oost en Hordijk West fietst u Lombardijen binnen.

Aan het einde van het fietspad parallel aan de Kinderdijkstraat draait u rechtsaf de Pascalweg op. Schuin aan de overkant, op de splitsing Wester Hordijk - Pascalweg - Kooiwalweg staat Boerenhofstede “De Gouden Leeuw”.

U fietst de Pascalweg af tot aan de Spinozaweg en passeert onderweg eerst aan uw linkerhand het buurtje
“De Driehoek” met onder andere de Jacob Vrijstraat, en nadat u het voormalige spoor bent overgestoken rijdt u het deel van Lombardijen binnen dat is gebouwd rond het begin van de zestiger jaren, tijdens een explosieve groeiperiode van Rotterdam-Zuid.

Bij de Spinozaweg aangekomen steekt u over naar de Molenvliet en gaat u iets verder op de kruising linksaf via de Antony Tijkenstraat richting de Ogierssingel. Op de Ogierssingel passeert u aan uw rechterhand de voormalige buurt Smeetsland die gebouwd is om aan het begin van de Tweede Wereldoorlog de uit het centrum van de stad weggebombardeerde Rotterdammers te huisvesten. De eerste steen werd in 1940 gelegd in de toenmalige gemeente IJsselmonde. Bij de oplevering van de woningen in 1941 was IJsselmonde inmiddels geannexeerd door Rotterdam. Aan het einde van de Ogierssingel gaat u rechtsaf de Smeetslandsedijk op.

Aan het einde gaat u linksaf de Molenvliet op en aan het einde daarvan, op de grens met de deelgemeente Feijenoord gaat u rechtsaf de Buitendijktunnel in. In deze tunnel treft u een langwerpige wandschildering die een groot aantal elementen van de IJsselmondse historie in beeld brengt.

Bij de uitgang draait u linksaf de Olympiaweg op en passeert u het Clara ziekenhuis dat, naar verwachting in 2011, verhuist naar de nieuwbouw bij station Lombardijen en samen met het Zuiderziekenhuis verder gaat als het Maasstad Ziekenhuis.

Voorbij het Stadionviaduct passeert u aan uw rechterhand het Feyenoordstadion. Op het voorplein van de Kuip staat het standbeeld van een roemruchte Feyenoorder, Coen Moulijn.

Aan het einde van de weg draait u rechtsaf de Stadionweg op. U passeert dan aan uw rechterhand wederom de Kuip en het Topsportcentrum, en aan uw linkerhand ligt nieuwbouwwijk De Veranda, de plaats waar vroeger aan de Nieuwe Maas de scheepswerf van Piet Smit lag. De Veranda getuigt ook van het rijke verleden van de voetbalclub Feyenoord door een aantal straatnamen die zijn vernoemd naar clubiconen.

Bij de rotonde steekt u over en vervolgt u de route langs de Stadionweg over het fietspad. Iets verderop ligt aan de linkerkant, beneden aan, het Hoendiep dat de toegangsweg vormt tot het Eiland Van Brienenoord.

U vervolgt de route en passeert aan uw rechterhand, aan de overkant van de Stadionweg het Sportdorp, tot aan ongeveer de Kreeksehaven en gaat daar naar beneden om via de Burgemeester van Slijpelaan langs Klein Zomerland te fietsen tot aan de Bovenstraat. Hier gaat u rechtsaf het fietspad op en gaat u rechtdoor via twee tunneltjes terug richting Groot IJsselmonde.

U fietst langs de buurt Zomerland aan uw rechterhand tot de kruising met de Van Wijngaardenlaan, en hier steekt u linksaf de Adriaan Volkerlaan over naar de Kraaijeveldstraat. Na een klein stukje komt u bij het begin van de Noorder Kerkedijk. Deze dijk fietst u af tot aan de kruising met de Groeninx van Zoelenlaan.

Hier passeert u aan uw linkerhand het HART van IJsselmonde waar grote veranderingen plaatsvinden aan zowel het winkelcentrum Keizerswaard als aan de bebouwing die grenst aan het winkelcentrum. Wijkgebouw “De Klimmende Bever” heeft plaats moeten maken voor de nieuwbouw.

Na het oversteken van de Groeninx van Zoelenlaan vervolgt u de route over wat nu de Zuider Kerkedijk heet. Aan uw rechterhand passeert u de buurt Klein Nieuwland die in de tachtiger jaren is gebouwd op het terrein van de voormalige Rioolwaterzuiveringsinstallatie.

Als u de Reyerdijk bent overgestoken vervolgt u de dijk die hier inmiddels Hordijk heet. Bij de kruising van de Molgerdijk eindigt deze fietsroute die u inmiddels een aardig beeld oplevert van de verschillende tijdperken waarin IJsselmonde tot groei is gekomen.